మా వూరి సంగతులు – కస్టమ్స్ కష్టాలు

తేది:July 13, 2008 వర్గం:అనుభవాలు రచన:చరసాల 2,665 views

అమెరికానుండీ ముడి బంగారం తీసుకెళ్ళేవాళ్ళు ఇది తప్పక చదవాలి. గత నాలుగేళ్ళుగా అప్పుడొకటీ ఇప్పుడొకటీ కొన్న ఆరు బంగారం బిళ్ళలు (ఒక్కోటి ఇంచుమించు 31 గ్రాములు) పట్టుకెళ్ళాం ఇండియా వెళ్తూ. ఇక్కడ బంగారం చవక అనీ కాదు అక్కడ ఖరీదు అనీ కాదు గానీ ఒక్కసారే కొనాలంటే కష్టం గనుక అవి అప్పుడొకటీ ఇప్పుడొకటీ కొన్నవి. అన్నిటినీ తీసుకెళ్ళి ఇండియాలో ఏదైనా పాపకు చేయించాలనే వుద్దేశ్యం మా ఆవిడది.

అయితే కస్టమ్స్ వాళ్ళ నింబంధనలేంటో నాకంతగా తెలియదు. పది కిలోల వరకు తీసుకెళ్ళవచ్చు అని మాత్రమే ఎక్కడో చదివాను. వాటిని గాజుల్లా మార్పించుకొని వెళ్ళండి, లేదా అక్కడ దాయండి, ఇక్కడ దాయండి అన్నమాటలన్నీ పెడ చెవిన బెట్టి మామూలుగా మా చేసంచీలోనే (cabin luggage) వుంచుకొని వెళ్ళాం. ఈనాడు వార్తల మాటకేం గానీ శంశాబాద్ విమానాశ్రయపు వుద్యోగుల డేగ కళ్ళు బాగానే పనిచేస్తున్నాయి. నాకూ స్కానింగ్ చేస్తున్నాయనకూ మధ్య సంభాషణ ఇది.

ఆయన:ఈ బ్యాగు ఎవరిది?
నేను: నాదే
(దగ్గరికి పిలిచి చిన్న గొంతుతో)
ఆయన: ఇందులో బంగారు బిస్కెట్స్ వున్నాయా?
నేను: (అదే చిన్న గొంతుతో) వున్నాయి.
ఆ: ఎన్ని?
నే: ఆరు.
ఆ: కస్టమ్స్ కట్టాలే!
నే: అవునా! పది కేజీల వరకు తెచ్చుకోవచ్చని విన్నానే!
ఆ: తెచ్చుకోవచ్చు. కానీ కస్టమ్స్ కట్టాలి.
నే: అలాగా. అయితే సరే కడతాను.

అప్పుడు తను ఏదో స్లిప్పు రాసి నా చేతికిచ్చాడు. ఆ తర్వాత కస్టమ్స్ వాళ్ళు నన్ను తమ బల్ల దగ్గరికి పిలిచారు.

మళ్ళీ పై కుశల ప్రశ్నలన్నీ అయ్యాక బంగారం బిళ్ళలన్నీ బయట పెట్టించి వాటి మీదున్న బరువు వగైరా వివరాలు చూసి ఆ తర్వాత తిరిగిచ్చేశారు. ఒకరికి ముగ్గురు కూడి లెక్కలేసి చివరికి ఇంచుమించు అయిదువేల రూపాయలు అవుతుందని తేల్చారు.

ఇంతవరకూ అంతా బాగానే వుంది. అసలు విషయం ఏమిటంటే ఆ అయిదువేల రూపాయలనీ దానికి సమాన మొత్తాన్ని విదేశీ ద్రవ్యంలో చెల్లించాలట!!! నిజం చెప్పొద్దూ… నా దగ్గర పది డాలర్లకు మించి లేవు. మా ఆవిణ్ణడిగితే ఆమె బ్యాగులో అన్నిమూలలా తడిమి అరవై డాలర్లు వున్నాయంది. నా స్వతంత్ర భారతదేశంలో నాకు రూపాయలతోనే పని గానీ డాలర్లతో పని వుంటుందని నేను కలగన్నానా? డాలర్లలో ఎంతవుతుందీ అంటే ఇంచుమించు $125 అని తేల్చారు. మరి మిగతా డాలర్లు ఎక్కడ పట్టుకురావాలి? ATM రూపాయలే ఇస్తుందాయె. సరే forexలో అడిగితే ఇది విదేశీ ద్రవ్యాన్ని మార్చుకొనెందుకే గానీ స్వదేశీ ద్రవ్యాన్ని మార్చుకొనేందుకు కాదన్నారు.

అన్ని నా ప్రయత్నాలూ విఫలమయ్యాక తిరిగొచ్చి, “అయ్యా, నా దగ్గర డాలర్లు లేవు. నేను రూపాయల్లో మాత్రమే రుసుము కట్టగలను. ఇక మీరు చేసుకోగలిగింది చేసుకోవచ్చును.”  అని చెప్పా. అప్పుడాయన కాస్తంత సౌమ్యంగానే “అలాంటప్పుడు మాకున్న ఒకే ఒక ఆప్షన్ మిమ్మలనీ డిటైన్ చేయడమే!” అన్నాడు. “బాబ్బాబు మీకు పుణ్యం వుంటుంది ఆ పని చేయండి.” అన్నా. వాళ్ళు మాత్రం ఏమి చేయగలరు? వాళ్ళ నిభందనల పత్రం తెచ్చి చూపించారు. వాన్నీ వీన్నీ డాలర్లు వున్నాయా అని నా తరపున అడిగారు. చివరికి ఒకరిదగ్గర 500 దీనార్లు దొరికాయి. “అయ్యా ఇది పట్టుకెళ్ళి మీ రుసుము కట్టేసి మిగిలిన చిల్లరా, మీరు కట్టాల్సిన మొత్తం మాకు రూపాయల్లో ఇచ్చేయండి.” అన్నారు. చివరికి అలా దీనార్లు వచ్చి ఆదుకున్నాయి.

ఈ తతంగం అంతా ముగియడానికి ముప్పావు గంట పైనే పట్టింది. మాకోసం బయట ఎదురు చూస్తున్న వాళ్ళకు లోపలేం జరుగుతున్నదో ఇంకా మేమెందుకు బయటకు రావటం లేదో తెలియక గింజుకుంటున్నారు.

“కస్టమ్స్ రుసుము విదేశీ ద్రవ్యంలోనే చెల్లించాలన్న” నింభందనలో బ్రహ్మ పదార్థం మీకేమన్నా తెలుసా? (బహుశా విదేశీ ద్రవ్యానికి ఇక్కట్లు పడే రోజుల్లో చంద్రశేఖర్ ఏమైనా ఈ రూల్ పెట్టి వుంటాడా?)

–ప్రసాద్

మా వూరి సంగతులు – తెలుగు వాడి ఇక్కట్లు

తేది:July 12, 2008 వర్గం:అనుభవాలు రచన:చరసాల 2,722 views

అమెరికా నుండీ ఇండియాకు మా ప్రయాణం ఈసారి కువైట్ మీదుగా జరిగింది. ఈ ప్రయాణంలో మరియు తిరుగు ప్రయాణంలో నన్ను బాగా వ్యధకు గురిచేసిన అంశం ఒకటుంది.

వాషింగ్టన్ డల్లస్ విమానాశ్రయం నుండీ United Airlinesలో కువైట్‌కు ప్రయాణం. మామూలుగానే విమానంలో సూచనలన్నీ ఆంగ్లం మరియు అరబ్బీలలో చెప్పారు. అలాగే బయలుదేరే ప్రదేశలో మరియు వెళుతున్న ప్రదేశంలో స్థానిక సమయం, ఉష్ణోగ్రతా వివరాలు చెప్పారు. ఇందులో ఆశ్చర్యపడాల్సిందీ చెప్పుకోదగ్గదీ ఏమీ లేదు.

అయితే అదే కువైట్ నుండీ హైదరాబాదు ప్రయాణం Kuwait Airlinesలో. సంప్రదాయం ప్రకారం అయితే బయలుదేరుతున్న ప్రదేశం మరియు గమ్యస్థానాల భాషలలో (అరబ్బీ మరియూ తెలుగులలో) సూచనలు ఇవ్వాలి. ఇంకో విధంగా చూసినా ఆ విమానంలో 80 శాతం మంది తెలుగు మాతృభాషగా వున్నవారే వున్నారు. ఆ విధంగా చూసినా తెలుగులో సూచనలు వుండాలి. వుహు, నా అంచనాలకు విరుద్దంగా ఆంగ్లం, అరబ్బీ మరియూ హిందీలలో సూచనలు ఇచ్చారు. సరే ఈ కువైటీలకు మన తెలుగు తెలిసి చావదులే అనుకొని సరిపెట్టుకున్నా.

ఇక నా తిరుగు ప్రయాణం కువైట్ మీదుగానే అయినా ఇది హైదరాబాదు నుండీ కువైట్‌కు  Air Indiaలో. ఇప్పుడు మాత్రం సూచనలు తెలుగు, అరబ్బీ, ఆంగ్లాలలో వుంటాయని ఆశించా. వుహు.. నేను పప్పులో కాలేశా. ఇప్పుడు కూడా ఆంగ్లం, హిందీ మరియూ అరబ్బీలలోనే వినిపించారు. నా పక్క సీట్లో ఓ ముసలాయన కూచున్నారు. కర్నూలు దగ్గర ఓ పల్లెట. కువైట్‌లో తన కూతురు దగ్గరకు వెళుతున్నానని చెప్పారు. ఆయనకు బహుశా ఈ విమాన ప్రయాణం మొదటిదిలా వుంది. ఈ మూడు బాషలూ ఆయనకు డబ్బాలో గుళకరాళ్ళ శబ్దంలా వుంది తప్ప ఏదీ అర్థం కావట్లేదు. నేను కాస్తా చొరవచేసి తెలుగులో మాట్లేడేసరికి ఆయన మహదానందపడిపోయి ఎడారిలో ఒయాసిస్సు దొరికినంత సంబరపడ్డాడు.

కువైట్ జనాభా ఇంచుమించు 30 లక్షలు. కువైట్ వైశాల్యం 17,818 sq km. మన రాష్ట్ర జనాభా 8 కోట్ల పైమాటేనా? మన రాష్ట్ర వైశాల్యం 2,76,754 sq km లట! అయినా తెలుగు మాత్రమే తెలిసిన మన తెలుగు వాడికీ దుర్గతి ఏమిటి?

అదేగాక హైదరాబులో దిగే ముందు కస్టమ్స్ వాళ్ళ declaration forms ఇచ్చారు. అవి ఆంగ్లం మరియు హిందీలలోనే వున్నాయి. ప్రయాణీకుల్లో తెలుగు రాయడం, చదవడం వచ్చినా అవి నింపడానికి నాలాంటి వాళ్ళను బ్రతిమాలుకుంటున్నారు. దీనివల్ల వాళ్ళు నేర్చుకొనే పాఠమేమిటి? తమ పిల్లలకైనా హిందీనో, ఇంగ్లీషో నేర్పిస్తే ఈ యాచించే బాధ తప్పుతుందనేగా!

మరో అన్న మళ్ళీ రావాలి.

–ప్రసాద్

మా వూరి సంగతులు – ఎత్తుకు పోయే వాడొచ్చాడు!

తేది:July 11, 2008 వర్గం:అనుభవాలు రచన:చరసాల 2,168 views

మా వూరిలో జరిగిన ఓ తమాషా సంఘటన ఇది. అయితే ఇది పరస్పర మానవ నమ్మకాల్లో వున్న లోటును చెబుతుంది. ఓ అపరిచిత వ్యక్తి పల్లె పట్టుల్లో సంచరించడం ఎంత ప్రమాదకరమో కూడా చెబుతుంది.

మేము ఇండియా వెళ్ళాక మా తమ్ముడు దిలీపే కారు నడిపేవాడు. నాకు గేర్ల కారును నడిపిన అనుభవం లేదు. పైగా ఆ ట్రాఫిక్కును చూసి నడపాలన్న ఉత్సుకత నాకు లేకుండా పోయింది. అయితే ఓ వారం తర్వాత దిలీప్ చెన్నయ్ వెళ్ళిపోవడంతో కారును నడపడం నాకు తప్పలేదు. అసలు రోడ్లమీద నడిపే ముందు సంచారంలేని రోడ్డుమీద కాస్తా గేర్ల మీద పట్టు సాధిద్దామని కారు తీసుకొని మా పోలాల వైపు మట్టిరోడ్డు మీద వెళ్ళాను.

ఆ రోడ్డు తిన్నగా మా పొలాలని దాటి అడవివైపు దారితీసిందిగానీ, ఎక్కడా కారును సజావుగా వెనక్కి తిప్పుకోగలిగిన అనువైన స్థలం కనిపించలేదు. చివరికి ఓ చోట ఎలాగోలా వెనక్కు తిప్పుకొని వస్తుంటే, దారిలో భుజాన ఓ కర్ర పెట్టుకొని నడుస్తూ వస్తున్న మా వూరి పెద్ద సుబ్బరాయుడు కనబడ్డాడు. సరే ఎలాగూ వూరికే వెళ్తున్నాగదా అని కారు ఆపి, “అయ్యా, కూచో వెళదాం” అన్నా. ఆయన “నాకిక్కడ పనుంది, నేనిటు వెళ్ళాలి” అని చరచరా రోడ్డు దిగి మరోవైపుకి వెళ్ళిపోయాడు. “అబ్బీ నువ్వెవరు?” అనిగానీ, “ఎప్పుడొచ్చావు?” అనిగానీ ఏమీ అనకపోయినా, రాయలసీమ మాటా, మనసు తెలిసిన వాన్ని గనుక, చిన్నబుచ్చుకొన్న మనసును జోకొట్టి మామూలుగానే ఇంటికి వచ్చాను.

ఇంటికి వచ్చిన కాసేపట్లో వూర్లో పుకారు ఏమంటే “ఎవడో మనుషులను ఎత్తుకుపోవడానికి కారేసుకు తిరుగుతున్నాడనీ, పెద్ద సుబ్బరాయుడిని కారెక్కమంటే తనెలాగో తప్పించుకొని పొలాలమీద అడ్డదిడ్డంగా నడిచి వూరు చేరుకొన్నాడనీ.”

హతవిధీ! అది నేను పుట్టిపెరిగిన వూరు కాబట్టి సరిపోయింది. ఇంకా నన్నెరిగిన వాళ్ళు బ్రతికివున్నారు గనుక సరిపోయింది. ఈయన మాటలు విని నన్నెరగని వాళ్ళు నన్ను కిడ్నాపరని చితగ్గొట్టలేదు కాబట్టి బతికిపోయా!

బాబ్బాబూ, మీరెవరూ మీకు తెలియని పల్లెపట్టుల వైపు వెళ్ళకండి. పిల్లల కిడ్నాపర్లంటూ చితగ్గొట్టడమే కాదు చంపినా దిక్కులేదు. (కడప జిల్లా వార్తల్లో ఈ మధ్య ఇలాంటివి ఎక్కువయిపోయాయి.)

–ప్రసాద్

వూరెళ్ళి చేసిన పనులు

తేది:July 10, 2008 వర్గం:అనుభవాలు రచన:చరసాల 1,534 views

చేయాల్సిన పనులంటూ లిస్టు రాసుకున్నా చేసినవి చూసుకుంటే పదింటిలో రెండే చేయగలిగాను.

1) బావిలో పిల్లలతో కలిసి ఈత కొట్టాను.
2) అన్నం మెతుకులు వేసి దగ్గరికి వచ్చే చేప పిల్లలను కాదు గానీ, వేయకుండానే దగ్గరికి వచ్చిన చేప పిల్లలని చూపించాను. అయితే ఆనందిస్తుందేమో అనుకుంటే ఇక ఈదనే ఈదనని మంకు పట్టి కూర్చింది మా అమ్మాయి!
3)వెళ్ళింది వెన్నెల కురిసే సమయం కాదు కాబట్టి అంత వెన్నెలా లేదు, ఈత చాప అసలే లేదు. అయితే డాబా మీద చుక్కల పందిరి కింద పడుకుని నిద్రించే అదృష్టం మాత్రం దక్కింది. (దోమలకి కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోవాలి పడుకోనిచ్చినందులకు)
4) పచ్చి శనక్కాయలు దొరకలేదు గానీ వుడకబెట్టిన పచ్చి అలసంద కాయలు (ఇతర ప్రాంతాల్లో వీటిని మరోలా పిలుస్తారనుకుంటా) తిన్నా.
5) వూరినీ, శివాలయాన్నీ, వూరిలో కడగొడుతున్న దీపాలనీ ఫోటోలయితే తీశాను గానీ వెంట తెచ్చుకోవడం మరిచాను.
6) పెద్ద గుండయితే ఎక్కాను గానీ, పాట పాడలేదు.

–ప్రసాద్

రామయ్య గారి పెద్దమ్మ

తేది:May 23, 2008 వర్గం:అనుభవాలు రచన:చరసాల 2,035 views

ఆమె అసలు పేరేంటో నాకు తెలియదు. నా చిన్నప్పటి నుండీ ఇతరులు “రామయ్యగారామె” అంటుంటే విన్నాను, నేను “పెద్దమ్మా” అని పిలిచాను. మా అమ్మ మేనమామ భార్య ఈమె. మొదట్నుంచీ ఈమె నాకు విలక్షణంగానే కనిపించేది. ఎక్కడా వూరి గొడవల్లో తలదూర్చగా నేను చూడలేదు, దూర్చిందని ఎవరైనా చెప్పగా నేను విననూ లేదు. ఆమె పనేదో ఆమె చూసుకొనేది. కొందరికామె తల పొగరుది గానో, గర్విష్టిగానో కనపడ్డా నాకామె తల వంచనిదిగా, ఆత్మబలం కలదిగా అనిపిస్తూ వచ్చింది.

మా రామయ్య పెద్దమ్మకి ఒక కూతురూ, ఒక కొడుకూ వుండేవారు. కూతురు కొంచం కచ్చదానిలా వుండేది. ఆమెని నాగయ్య అనే అతనికి ఇస్తే, అతను నాటుబాంబులు చుడుతూ, పొరపాట్న అవి పేలి ఆసుపత్రి పాలయి, ఆ తర్వాత జైలు పాలయ్యాడు. అందువల్ల కూతురు నాకు తెలిసి ఎప్పుడూ వీళ్ళ దగ్గరే వుండేది. ఆ కూతురికి ఒకే కూతురు, పేరు నాగ రత్నం. నాకంటే మూడు నాలుగేళ్ళు పెద్దదేమొ. చిన్నప్పుడు వీధుల్లో వెన్నెల్ల్లో ఆదుకునే పిల్లల గుంపులకు ఆమే నాయకత్వం వహించేది. మాట కొంచం కరుకు, రంగు బాగా నలుపు. అయినా మంచి మెరుపు వుండేది. వున్నంతలో నాగరత్నం అల్లారుముద్దుగానే పెరిగింది. నాగరత్నాన్ని ములకల చెరువు దగ్గర ఎవరికో ఇచ్చి పెళ్ళి చేశారు.

రామయ్య పెద్దమ్మ కూతురు (పేరు గుర్తు లేదు) ఒకరోజు పందిరికింద కూర్చుని బియ్యంలో రాళ్ళేరుతుంటే పందిరి వాసం ఒకటి జారి తలమీద పడి చచ్చిపోయింది. వాళ్ళమ్మ చచ్చిపోయాక నాగరత్నం మా వూరికి ఎప్పుడొగానీ రాలేదనుకుంటా! నాగరత్నం నాన్న జైలు నుంఛీ వచ్చాక ఎక్కడ వుండేవాడో గానీ మా వూరికి ఎప్పుడూ వచ్చినట్లు నేను వినలేదు.

ఇక రామయ్య పెద్దమ్మ కొడుకు, నరసయ్య విషయానికి వస్తే, చిన్నప్పటినుంచీ పెద్దగా కష్టపడిన రకం గాదు. పెద్దయ్యాక కొంచం తాగుడు అలవాటయ్యింది. తాగుడు ముదిరో, తాగింది వికటించో పెళ్ళయిన రెండేళ్ళకే చనిపోయాడు. నరసయ్య భార్య కొద్ది రోజులు ఏడ్చి, పెద్దలు మరో పెళ్ళికి వప్పిస్తే చేసుకొని వెళ్ళిపోయింది.

ఇలా కొడుకూ, కూతురూ తమ కళ్ళ ముందే చనిపోయినా ఎలాగో తమ బ్రతుకు బ్రతుకుతున్న పెద్దమ్మ భర్త వయసు మీదపడి, ఆయనా పోయాడు. తను ఒక్కర్తే అయ్యింది. మనుమరాలు నాగరత్నం దగ్గరికీ ఈమె వెళ్ళలేదు. ఎంత ముదిమి మీదపడ్డా ఎవరిదగ్గరా దేహీ అనలేదు. ధైర్యం సడలిపోలేదు. తనేం సంపాదించేదో, ఎలా వండుకొనేదో గానీ ఆ పూరింట్లో తనొక్కతే జీవించేది. ఎవరైనా దయతల్చి ఆమెకింత కూర ఇస్తే సరే, ఆమె మాత్రం కూర కావాలనో, అన్నం కావాలనో ఎవరింటికీ వచ్చి అడిగేది కాదు. ముఖ్యంగా మా యింటికయితే వచ్చేది గాదు.

ఈమెది మరీ ఛాదస్తం అనుకునే వాళ్ళం. మా అమ్మాయి పుట్టిన రోజు వేడుక వూర్లో జరుపుతూ వచ్చి భోజనం చేసివెళ్ళమంటే రాలేదు. అయితే మనం తీసికెళ్ళి ఇస్తే మట్టుకు తీసుకొనేది. నేను గానీ, అన్నయ్య గానీ, తమ్ముడు గానీ వూరికెళ్ళినపుడు పదో పాతికో చేతికిస్తే తీసుకొనేది.

నాకయితే ఇద్దరు పిల్లలని కని పెళ్ళిళ్ళు చేసి, మనవరాలిని పెంచి పెద్దచేసి పెళ్ళి చేసి, ఒక్కరొక్కరే తనకళ్ళ ముందే రాలిపోతుంటే, ఆమె మానసిక స్థితిని, ఒంటరితనాన్ని తలచుకొంటే బాధతో మనసు విలవిల్లాడుతుంది. తలచుకొనే నాకే ఆ స్థితి అంత దుర్భరమైతే ఆమెకు ఎలా వుంటుందో కదా అని ఎప్పుడూ నాకనిపిస్తూ వుంటుంది. ఇంటికి ఎప్పుడు ఫోను చేసినా ఆమె గురించి వాకబు చేసేవాన్ని.

కొద్ది రోజుల క్రితం మా తమ్ముడితో మాట్లాడుతూ రామయ్య గారి పెద్దమ్మ గురించి వాకబు చేస్తే గుండెను పిండే విషయం తెలిసింది. కొన్నాళ్ళ క్రితమే ఆమె మనుమరాలు నాగరత్నం కూడా ఏదో జబ్బు చేసి చనిపోయిందట! తనచేతుల మీద పెరిగిన తన కొడుకు, కూతురు చివరికి మనుమరాలు కూడా చనిపోయాక చిట్ట చివరిరోజువరకు అత్యంత ఆత్మనిబ్బరంతో స్వశక్తితో, ఎవరి సహాయం యాచించకుండా, ఆశించకుండా బతికిన మా రామయ్యగారి పెద్దమ్మ ఈ మధ్యనే చనిపోయిందని తెలిసి ఉద్వేగానికి లోనయ్యాను.

అంత ధైర్యంతో, ఆత్మ విశ్వాసంతో బతకడం ఎందరికి చేతనవుతుంది? పెద్దమ్మకి వందనాలు.